بیوگرافی عبدالحمید مینوچهر

دکتر عبدالحمید مینوچهر: پیشگام شبیه‌سازی هسته‌ای و ایمنی راکتورها

شهید دکتر عبدالحمید مینوچهر، یکی از برجسته‌ترین فیزیک‌دانان و مهندسان هسته‌ای ایران، رئیس دانشکده مهندسی هسته‌ای دانشگاه شهید بهشتی و متخصص در فیزیک راکتور، شبیه‌سازی هسته‌ای و طراحی سوخت‌های پیشرفته بود. او نقش محوری در افزایش ایمنی و بهره‌وری نیروگاه‌های هسته‌ای ایفا کرد و مخالف سرسخت پذیرش پروتکل الحاقی بود. شهید مینوچهر به همراه همسرش، شهیده دکتر مریم حجاری دوآبسری، در حمله هوایی رژیم صهیونیستی به تهران به شهادت رسید و نماد جهاد علمی و مقاومت شد. شهید دکتر عبدالحمید مینوچهر، پیشگام مهندسی هسته‌ای ایران، متخصص فیزیک راکتور، شبیه‌سازی هسته‌ای، ایمنی و بهره‌وری نیروگاه‌ها و طراحی سوخت‌های پیشرفته بود. او با رویکردهای چندمقیاسی (از اتم تا راکتور)، به خودکفایی علمی صنعت هسته‌ای کمک کرد و بیش از 105 مقاله علمی با بیش از 1180 استناد منتشر نمود.

تولد و تحصیلات

عبدالحمید مینوچهر در 16 خرداد 1341 در نورآباد ممسنی (فارس) یا تهران به دنیا آمد. او دکترای مهندسی هسته‌ای (گرایش راکتور) را از دانشگاه مسکو (روسیه) دریافت کرد و پس از بازگشت به ایران، به عضویت هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی درآمد.

دستاوردهای کلیدی علمی و اجرایی

• شبیه‌سازی و ایمنی راکتورها — توسعه روش‌های عددی و محاسباتی برای تحلیل رفتار ترمومکانیکی سوخت، نوسانات زینان و انتقال نوترون.

• طراحی سوخت پیشرفته — تحقیقات در خواص ساختاری و مکانیکی مواد هسته‌ای، آزمون‌های غیرمخرب (جریان‌های گردابی) و حفاظت پرتویی.

• مدیریت و آموزش — ریاست دانشکده مهندسی هسته‌ای دانشگاه شهید بهشتی (1401–1404)، سردبیری فصلنامه «فناوری و انرژی هسته‌ای»، تربیت نسل جوان متخصصان.

• پروژه‌های ملی — مشارکت در افزایش ایمنی و بهره‌وری نیروگاه بوشهر، ارزیابی سیستم‌های passive safety و کاربردهای زیست‌محیطی پرتوها.

• مخالفت با پروتکل الحاقی — دفاع شجاعانه از استقلال هسته‌ای ایران در سال 1382.

مقالات و تحقیقات برجسته

• تحلیل عددی رفتار ترمومکانیکی میله سوخت uo₂ در حالت پایا با روش المان محدود (مجله علوم و فنون هسته‌ای، 1400).

• بررسی برخی جنبه‌های مهم ایمنی ذاتی رآکتور برست-300 (رآکتور سریع نسل چهارم خنک‌شده با سرب) (مجله علوم و فنون هسته‌ای، 1394).

• ارزیابی ناپیوستگی‌های غلاف سوخت هسته‌ای با شبیه‌سازی آزمون غیرمخرب جریان‌های گردابی (همایش ملی مهندسی قدرت و نیروگاه‌های هسته‌ای، 1395).

• بررسی نوسانات زینان بر اثر ورود میله کنترل در قلب راکتور بوشهر (همایش ملی مهندسی قدرت، 1395).

• محاسبه خواص ساختاری، مکانیکی و ترمودینامیکی فلز نیکل و تاثیر نقص نقطه‌ای (همایش تحقیقات علوم و فناوری نانو، 1402).

• evaluating the performance of passive second-stage hydro accumulators to enhance safety margins at bushehr npp (مقاله بین‌المللی).

• robust multipole approach for continuous nuclear data (در زمینه راکتور vver-1000).

این تحقیقات بر ایمنی passive، شبیه‌سازی دینامیک مولکولی و حفاظت پرتویی تمرکز داشتند و به پیشرفت فناوری صلح‌آمیز و دفاعی هسته‌ای ایران کمک کردند.

شهید عبدالحمید مینوچهر نماد جهاد علمی چندبعدی و ایستادگی در برابر فشارهای خارجی بود. خون او هزاران دانشمند جوان را به ادامه مسیر خودکفایی هسته‌ای ترغیب خواهد کرد. مکتب مقاومت علمی‌اش همچنان الهام‌بخش نخبگان کشور است.

نحوه شهادت

در بامداد 23 خرداد 1404، در جریان حمله هوایی گسترده رژیم صهیونیستی به تهران (همزمان با هدف قرار دادن دیگر دانشمندان هسته‌ای مانند دکتر فریدون عباسی، دکتر محمدمهدی طهرانچی و دکتر احمدرضا ذوالفقاری)، منزل مسکونی شهید مینوچهر در منطقه ستارخان هدف قرار گرفت. او به همراه همسرش، دکتر مریم حجاری دوآبسری، به شهادت رسید. مراسم تشییع پیکر مطهر آن‌ها در امامزاده صالح (ع) تهران با حضور گسترده مسئولان، دانشگاهیان و مردم برگزار شد.

میراث شهید مینوچهر

شهید عبدالحمید مینوچهر نماد جهاد علمی چندبعدی، ایستادگی در برابر فشارهای خارجی و تعهد به استقلال هسته‌ای ایران بود. خون او و دیگر شهدای هسته‌ای، هزاران دانشمند جوان را به ادامه مسیر خودکفایی علمی و دفاعی ترغیب خواهد کرد. مکتب مقاومت علمی او همچنان الهام‌بخش نخبگان کشور است.