



شهید سپهبد قاسم سلیمانی (20 اسفند 1335 – 13 دی 1398)، یکی از برجستهترین فرماندهان نظامی ایران و نماد مقاومت در برابر تروریسم بود. او به عنوان فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، نقش کلیدی در تقویت محور مقاومت و شکست گروه تروریستی داعش ایفا کرد. حاج قاسم سلیمانی، معروف به "سردار دلها"، با رشادتهای خود در دفاع مقدس و مبارزه با تکفیریها، به چهرهای محبوب و ماندگار در تاریخ ایران و جهان اسلام تبدیل شد.
قاسم سلیمانی در 20 اسفند 1335 در روستای کوهستانی قنات ملک، از توابع شهرستان رابر استان کرمان، در خانوادهای ساده و طایفهای (طایفه سلیمانی کرمانی) به دنیا آمد. او اصالتاً لر داشت و پدرش حسن و مادرش فاطمه نام داشتند. قاسم دارای یک خواهر، دو برادر بزرگتر و یک برادر کوچکتر بود.
در 11 سالگی، پس از پایان تحصیلات ابتدایی، به کرمان مهاجرت کرد. ابتدا دیپلم گرفت و به شغل بنایی مشغول شد، سپس به عنوان پیمانکار در اداره آب کرمان فعالیت کرد. در جوانی با روحانی مشهدی به نام رضا کامیاب آشنا شد که او را به جریان انقلاب اسلامی کشاند. برادر شهید، سهراب سلیمانی، میگوید که قاسم یکی از گردانندگان اصلی راهپیماییهای کرمان در دوران انقلاب بود.
حاج قاسم در جوانی ازدواج کرد و صاحب چهار فرزند شد: دو پسر به نامهای حسین و محمدرضا، و دو دختر به نامهای زینب و فاطمه. او در تهران، در شهرک شهید چمران (دقایقی سابق)، محله شیان نزدیک پارک جنگلی لویزان زندگی میکرد.
با پیروزی انقلاب اسلامی در سال 1357، سلیمانی به صورت افتخاری به عضویت سپاه پاسداران کرمان درآمد. پیش از شروع جنگ تحمیلی، به مناطق غربی کشور برای مقابله با شورش کردها اعزام شد.
پس از حمله عراق به ایران در سال 1359، چندین گردان از کرمان را آموزش داد و به جبهههای جنوب فرستاد. برای مدتی فرماندهی سپاه آذربایجان غربی را بر عهده داشت و پس از پایان شورش کردها، به کرمان بازگشت و فرمانده پادگان قدس شد.
در اواخر سال 1360، با حکم سردار محسن رضایی (فرمانده کل سپاه)، به فرماندهی لشکر 41 ثارالله منصوب شد. هوش و زیرکی او در عملیاتهایی مانند والفجر 8 (فتح فاو)، کربلای 1، کربلای 5 و تک شلمچه، کارنامهای درخشان برایش رقم زد.
پس از پایان جنگ در سال 1367، به کرمان بازگشت و با اشرار و قاچاقچیان مواد مخدر که از مرزهای شرقی حمایت میشدند، مبارزه کرد.
در سال 1379، با حکم رهبر معظم انقلاب، آیتالله خامنهای، پس از سردار احمد وحیدی، به فرماندهی نیروی قدس منصوب شد. سلیمانی فعالیتهای گستردهای در تقویت محور مقاومت انجام داد. همکاری او با شهید عماد مغنیه، حزبالله لبنان را قدرتمند کرد و رژیم صهیونیستی را در جنگ 33 روزه (2006) و سایر درگیریها ناکام گذاشت.
در سال 1389، به درجه سرلشکری ارتقا یافت. در تیرماه 1393، با حکم حجتالاسلام رئیسی (تولیت آستان قدس رضوی)، به خادمی افتخاری حرم امام رضا (ع) مفتخر شد.
در اسفند 1397، رهبر معظم انقلاب برای نخستین بار پس از انقلاب اسلامی، بالاترین نشان نظامی ایران یعنی نشان ذوالفقار را به او اعطا کردند. این نشان به فرماندهانی داده میشود که تدابیرشان در عملیاتهای رزمی به نتایج مطلوب منجر شود. سلیمانی پیش از این، سه نشان فتح نیز دریافت کرده بود.
با ظهور داعش در سال 2011 و پیشروی آن در عراق و سوریه، سردار سلیمانی با حضور مستقیم در میدان و سازماندهی نیروهای مقاومت، نقش محوری در شکست این گروه تروریستی ایفا کرد.
داعش (دولت اسلامی عراق و شام) پس از ادغام "دولت اسلامی عراق" و "جبهه النصره" در سال 2013 تشکیل شد. در سال 2014، موصل را تصرف کرد و تهدیدی جدی برای بغداد و دمشق ایجاد کرد.
سلیمانی با تشکیل محور مقاومت، شامل حشد الشعبی عراق (مانند جنبش النجباء و کتائب حزبالله)، مدافعان حرم ایرانی، تیپ فاطمیون (افغانی) و زینبیون (پاکستانی)، و بسیج مردمی سوریه، جلوی پیشروی داعش را گرفت. او مانع سقوط بغداد و دمشق شد و در نهایت، در 30 آبان 1396، در نامهای به رهبر انقلاب، پایان رسمی حکومت داعش را اعلام کرد. این با پایین کشیدن پرچم داعش در بوکمال سوریه همراه بود.
سپهبد شهید حاج قاسم سلیمانی، پس از عمری مجاهدت، در بامداد 13 دی 1398، در حمله پهپادی نیروهای آمریکایی به کاروانش نزدیک فرودگاه بغداد، به همراه ابومهدی المهندس (نائب رئیس حشد الشعبی) و چند تن دیگر از جمله سردار پورجعفری، شهید وحید زمانینیا، شهید هادی طارمی و شهید محمدرضا الجابری به شهادت رسید.
پیکر مطهر شهید سلیمانی ابتدا در عراق (بغداد، کربلا و نجف) و سپس در ایران تشییع شد. مراسم در شهرهای اهواز، مشهد، تهران، قم و کرمان برگزار گردید. میلیونها نفر در این مراسمها شرکت کردند و نشاندهنده محبوبیت عظیم این فرمانده بود. این تشییع یکی از بزرگترین مراسمهای تاریخ معاصر ایران به شمار میرود.
شهید قاسم سلیمانی نه تنها یک فرمانده نظامی، بلکه نماد شجاعت، تواضع و ایثار بود. مکتب او همچنان الهامبخش جبهه مقاومت است.
مجموعه مشخصات در جهت گسترش پایگاه های اطلاعاتی اقدام به راه اندازی مجموعه دانشنامه مشخصات در زمینه های مختلف نموده است تا بتواند کمکی به گسترش اطلاعات و شفافیت در جامعه نمایید.